📖 一句中文,为什么翻译并不简单?(ทำไมประโยคภาษาจีนเพียงประโยคเดียว ถึงแปลไม่ง่ายอย่างที่คิด)
很多人认为,翻译只是把一种语言换成另一种语言,只要查字典就能完成。但当真正开始翻译中文时,才会发现事情远没有那么简单。中文是一种高度依赖语境的语言。同一个词语,在不同场合、不同句子结构中,所表达的意义可能完全不同。例如,一个看似普通的句子,如果脱离了说话者的身份、时代背景或文化环境,就很容易被误解。
此外,中文常常使用含蓄、象征和省略的表达方式。作者未必把意思说得非常直接,而是希望读者通过语境去理解。如果翻译时只关注字面意思,译文往往会显得生硬,甚至失去原本的深层含义。翻译过程中,译者需要不断在“忠实原文”和“让读者理解”之间取得平衡。有时,完全照字面翻译反而会让目标语言的读者感到困惑。因此,译者必须思考:原作者真正想表达的是什么?读者需要怎样的语言才能理解?正因为如此,翻译不仅是一项语言工作,更是一种理解、判断和选择的过程。每一次翻译,都是一次跨越语言与文化的尝试。
หลายคนมองว่าการแปลเป็นเพียงการเปลี่ยนภาษาหนึ่งไปสู่อีกภาษาหนึ่ง แค่เปิดพจนานุกรมก็น่าจะเพียงพอ แต่เมื่อได้ลงมือแปลภาษาจีนจริงๆ จึงพบว่ามันไม่ได้ง่ายอย่างที่คิด ภาษาจีนเป็นภาษาที่พึ่งพาบริบทสูง คำคำเดียวกัน เมื่ออยู่ในสถานการณ์หรือโครงสร้างประโยคที่ต่างกัน ก็สามารถให้ความหมายที่แตกต่างกันโดยสิ้นเชิง หากไม่คำนึงถึงตัวผู้พูด ช่วงเวลา หรือบริบททางวัฒนธรรม ความหมายก็อาจถูกตีความคลาดเคลื่อนได้
นอกจากนี้ ภาษาจีนยังนิยมใช้การสื่อความแบบอ้อม การเปรียบเปรย และการละบางส่วนของข้อความ ผู้เขียนอาจไม่ได้อธิบายทุกอย่างอย่างตรงไปตรงมา แต่คาดหวังให้ผู้อ่านเข้าใจจากบริบท หากแปลเพียงตามตัวอักษร งานแปลมักจะดูแข็งและสูญเสียความหมายเชิงลึกของต้นฉบับ ในกระบวนการแปล นักแปลจึงต้องหาจุดสมดุลระหว่างการรักษาความหมายเดิมกับการทำให้ผู้อ่านในภาษาปลายทางเข้าใจได้ บางครั้งการแปลตรงตัวอาจไม่ใช่ทางเลือกที่ดีที่สุด แต่ต้องพิจารณาว่า ผู้เขียนต้องการสื่ออะไร และผู้อ่านควรได้รับสารนั้นอย่างไร ด้วยเหตุนี้ การแปลจึงไม่ใช่เพียงงานด้านภาษาเท่านั้น แต่เป็นกระบวนการของความเข้าใจ การตัดสินใจ และการเลือกถ้อยคำ ทุกงานแปลคือการเชื่อมโยงระหว่างภาษาและวัฒนธรรมเข้าด้วยกัน
ขอบคุณที่สละเวลาอ่านนะครับ
บทความโดย : กรัลย์
ลงวันที่ : 12/1/2569